Bếp thiếu thông gió: đo trước, rồi chọn cách theo mức tiền

Hai bài trước nói bếp nằm cạnh nhà vệ sinh xử theo đường ống, và khoảng cách bồn rửa với bếp nấu. Bài này nói vấn đề gặp nhiều nhất ở nhà ống và căn hộ: bếp thiếu thông gió.

Dấu hiệu thì ai cũng biết: nấu xong cả nhà ám mùi, tường trên bếp ngả vàng, đồ đạc ở phòng khách dính lớp dầu mỏng. Đây là bài toán không khí, và nó có cách đo.

Đo trước khi mua gì

1. Xem bếp có lối thoát khí ra ngoài không: cửa sổ, ô thông gió, hộp kỹ thuật.
2. Thử bằng một nén nhang: bật máy hút mùi rồi đưa nhang lại gần — khói bị hút lên mạnh là máy đang làm việc, khói tản ra là không.
3. Kiểm ống dẫn có ra ngoài thật không, hay chỉ thổi lên trần rồi quay lại phòng.
4. Đếm số khuỷu gấp của ống: mỗi khuỷu làm giảm lượng khí hút được.
5. Xem mặt lọc có tắc không — lọc bám dầu dày là nguyên nhân số một khiến máy hút yếu.

Ba mức xử lý

Mức không tốn tiền

• Rửa lọc mỡ mỗi tháng — riêng việc này thường đã lấy lại phần lớn hiệu quả.
• Bật máy trước khi nấu và để chạy thêm sau khi tắt bếp vài phút.
• Mở một cửa ở phía khác cho không khí có đường vào; phòng kín thì máy hút không kéo được gì.
• Đậy nắp nồi khi đun, và hạn chế chiên rán ở lửa lớn khi không cần.

Mức vài trăm tới vài triệu

• Thay lọc than nếu là loại tuần hoàn — loại này không thải ra ngoài, nó chỉ lọc rồi thổi lại, nên lọc hết hiệu lực là hết tác dụng.
• Thêm quạt hút gắn tường hoặc gắn kính nếu bếp có mặt tiếp xúc bên ngoài.
• Nắn lại đường ống cho thẳng hơn, bớt khuỷu gấp, và bịt kín các mối nối hở.
• Đổi máy hút mùi công suất phù hợp với diện tích bếp; hỏi người bán về lưu lượng, đừng chọn theo kiểu dáng.

Mức phải gọi thợ

• Mở ô thông gió ra ngoài — nhưng ở chung cư thì phải hỏi ban quản lý và không được đục vào kết cấu.
• Đi lại đường ống lên hộp kỹ thuật theo đúng thiết kế toà nhà.
• Ở nhà ống thì tận dụng giếng trời, đưa ống thoát lên đó thay vì thổi ngang.
• Việc đục tường, đục trần luôn phải hỏi người có chuyên môn kết cấu.

Bếp không có cửa sổ thì sao

• Đây là trường hợp bắt buộc phải có ống thoát ra ngoài hoặc lên hộp kỹ thuật — máy tuần hoàn không đủ nếu nấu nhiều.
• Quạt hút gắn trần nối ống là lựa chọn thường dùng ở căn hộ.
• Để cửa bếp mở khi nấu và bật quạt ở phòng kế bên tạo dòng khí.
• Hạn chế món nhiều khói ở bếp kiểu này, hoặc dùng nồi chiên và bếp điện thay cho chảo dầu lớn.

Phần an toàn — quan trọng hơn phần mùi

• Bếp gas trong phòng kín là chuyện an toàn, không chỉ chuyện mùi: khí cháy cần không khí, và cần đường thoát.
• Ngửi thấy mùi gas thì mở cửa, khoá van, không bật tắt công tắc điện và không bật lửa; ra ngoài rồi gọi thợ.
• Kiểm dây và van gas định kỳ, thay dây theo khuyến cáo của nhà sản xuất.
• Không để bình gas trong tủ kín sát nguồn nhiệt.
• Bình nóng lạnh dùng gas thì càng phải thoáng — loại này cần hướng dẫn của thợ, không tự lắp.
• Lọc mỡ bám dày là nguy cơ cháy: dầu tích trên lọc và trong ống bắt lửa rất nhanh.

Nhà thuê thì làm được gì

• Quạt hút kẹp cửa sổ không cần khoan, tháo đi được khi chuyển nhà.
• Rửa lọc và thay lọc than là việc mình làm được mà không cần xin phép ai.
• Hỏi chủ nhà trước khi khoan tường, và hỏi bằng tin nhắn.
• Báo chủ nhà nếu ống hút bị hở hoặc tắc — đó là phần thuộc về căn nhà, không phải phần của người thuê.

Bố trí giúp được gì

• Bếp nấu càng gần đường thoát khí càng tốt — dời bếp vài chục phân đôi khi giải quyết được nhiều hơn đổi máy.
• Không đặt bếp nấu ngay dưới luồng quạt hoặc điều hoà thổi thẳng: gió tạt làm khói tản khắp phòng và làm lửa chập chờn.
• Che một phần giữa bếp và phòng khách bằng vách lửng hay rèm nặng cũng giảm mùi lan.
• Mặt tường quanh bếp chọn vật liệu lau được — không giải quyết mùi nhưng đỡ công dọn rất nhiều.

Một câu nói thẳng

Chuyện bếp ám mùi hay bị gán cho đủ thứ lý do. Nhưng nó gần như luôn là chuyện cơ học: khí sinh ra nhiều hơn khí thoát đi được.

Đo bằng một nén nhang mất ba mươi giây và cho biết ngay mình đang ở đâu. Rửa cái lọc mỡ thì mất mười lăm phút — làm hai việc đó trước khi nghĩ tới bất cứ thứ gì khác.

Câu hỏi thường gặp